Актуальність дослідження зумовлена потребою у покращенні якості посадкового матеріалу та розширенні асортименту декоративних рослин для озеленення урбанізованих територій. Метою дослідження було вдосконалення технології розмноження бирючини з урахуванням біологічних особливостей та факторів, що впливають на процес укорінення, таких як використання стимуляторів коренеутворення та вибір субстратів. У результаті порівняння укорінення зелених та здерев’янілих живців встановлено різну ефективність залежно від використаних субстратів і стимуляторів коренеутворення, зокрема препаратів Rizopon, «Гетероауксин супер» та Grandis. Експерименти показали, що найбільш ефективним стимулятором коренеутворення був препарат Rizopon, який підвищував відсоток укорінення живців на 5-10 %, порівняно з контролем. Найвищі показники укорінення спостерігалися у Ligustrum vulgare L. та її культиварів ‘Atrovirens’ і ‘Aurea’, досягаючи 96 %. Субстрат на основі торфу та річкового піску (2:1) був найоптимальнішим для більшості видів, тоді як для Ligustrum ibota ‘Musli’ ефективнішим виявилося застосування чистого річкового піску. Результати розмноження здеревянілими живцями показали на порядок вищий відсоток укорінення для більшості досліджуваних рослин, зокрема, Ligustrum vulgare L., та її культиварів, відсоток укорінення коливався в межах 86-96 %, тоді як укорінення зеленими живцями – в межах 85-90%. У випадку з L. ovalifolium Hassk. Дані показники дещо менші, проте були задовільними: здеревянілі живці 75-92%, зелені живці 74-90%. Ligustrum ibota ‘Musli’ та Ligustrum japonicum ‘Green Century’ мали посередні результати укорінення як здеревянілими так і зеленими живцями, Ligustrum ibota ‘Musli’ при розмноженні здеревянілими живцями мала результат в межах 12-14 %, і здерев'янілими 66-68%. Ligustrum japonicum ‘Green century‘ має більший відсоток укорінення при розмноженні здеревянілими живцями 47-62%. Результати дослідження можна використати для підвищення ефективності розмноження бирючини та вдосконалення технології вирощування якісного посадкового матеріалу стійкого до умов урбанізованого середовища. Ці дослідження слугують інформаційною науковою основою удосконалення систем декоративного розсадництва
декоративне розсадництво, вегетативне розмноження, зелені насадження, субстрат, укорінюваність, урбосередовище, морфометричні показники
[1] Aguirre-Acosta, N., Urdampilleta, J., Tupac Otero, J., & Aguilar, R. (2023). Genetic diversity of an invasive tree across time and contrasting landscape conditions. Forest Ecology and Management, 548, article number 121429. doi: 10.1016/j.foreco.2023.121429.
[2] Badawy, E.M., El-Attar, A.B., & El-Khateeb, A.M.A. (2020). Effect of collection dates and auxins sources on rooting and growth of Ligustrum ovalifolium Hassk cuttings. Plant Archives, 20, 9199-9210.
[3] Basuchaudhuri, P. (2021). Auxins in rooting of cuttings. Indian Journal of Plant Sciences, 10, 69-85. doi: 10.13140/RG.2.2.35517.79847.
[4] Blanusa, T., Garratt, M., Cathcart-James, M., Hunt, L., & Cameron, R. W. F. (2019). Urban hedges: A review of plant species and cultivars for ecosystem service delivery in north-west Europe. Urban Forestry & Urban Greening, 44, article number 126391. doi: 10.1016/j.ufug.2019.126391.
[5] Chen, H., Lei, Y., Sun, J., Ma, M., Deng, P., Quan, J., & Bi, H. (2023). Effects of different growth hormones on rooting and endogenous hormone content of two Morus alba L. cuttings. Horticulturae, 9(5), article number 552. doi: 10.3390/horticulturae9050552.
[6] Chinnasamy, K., Chinnasamy, K., Bhuvana, S., Mani Bharathi, K., Mani Bharathi, B., & Susikaran, S. (2024). Influence of rooting hormone and rooting substrate on growth of apical shoot cuttings of mulberry (Morus indica L.) using mini clonal technology at nursery level. International Journal of Zoology and Applied Biosciences, 9(4), 88-93. doi: 10.55126/ijzab.2024.v09.i04.015.
[7] Convention on Biological Diversity. (1992, June). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_030#Text.
[8] Convention on the Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora. (1973, June). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_129#Text
[9] Dong, J., Niu, S., Zhou, J., Qian, J., Zhao, Me., Meng, Y., & Di, B. (2021). Identification of aquaporin gene family in response to natural cold stress in Ligustrum × vicaryi Rehd. Research Square. doi: 10.21203/rs.3.rs-941736/v1.
[10] Fisher, J.C., Rankin, E., Irvine, K.N., Goddard, M.A., Davies, Z.G., & Dallimer, M. (2022). Can biodiverse streetscapes mitigate the effects of noise and air pollution on human wellbeing? Environmental Research, 212, article number 113154. doi: 10.1016/j.envres.2022.113154.
[11] Fursa, V.R., & Pinchuk, A.P. (2024). The effect of growth stimulants on the rooting of semiǧlignified and lignified cuttings of plants of the sod genus (Cornus L.). Scientific Bulletin of UNFU, 34(4), 7-12. doi: 10.36930/40340401.
[12] Ghafari, S., Kaviani, B., Sedaghathoor, S., & Allahyari, M.S. (2020). Ecological potentials of trees, shrubs and hedge species for urban green spaces by multi criteria decision making. Urban Forestry & Urban Greening, 55, article number 126824. doi: 10.1016/j.ufug.2020.126824.
[13] Hansen, J., & Kristiansen, K. (2000). Root formation, bud growth and survival of ornamental shrubs propagated by cuttings on different planting dates. The Journal of Horticultural Science and Biotechnology, 75(5), 568-574. doi: 10.1080/14620316.2000.11511287.
[14] Karakaş, İ., & İzci, B. (2024). Effects of different rooting medium and growth regulating agents on rooting parameters of cuttings of lavender and lavandin cultivars (Lavandula sp.). Journal of Agricultural Production, 5(3), 138-152. doi: 10.56430/japro.1485102.
[15] Kentelky, E., Jucan, D., Cantor, M., & Szekely-Varga, Z. (2021). Efficacy of different concentrations of NAA on selected ornamental woody shrubs cuttings. Horticulturae, 7(11), article number 464. doi: 10.3390/horticulturae7110464.
[16] Kolesnichenko, O.V., Slyusar, S.I., & Yakobchuk, O.M. (2008). Methodical recommendations for propagation of trees of ornamental plants of the Botanical Garden of the National University of Science and Technology of Ukraine. Kyiv: NUBP of Ukraine.
[17] Kuznetsov, S.I., Kushnir, A.I., Levon, F.M., Pushkar, V.V., Sukhanova, O.A., Kuznetsova, M.S., & Honcharenko, B.V. (2020). Range of trees, shrubs, and vines for landscape construction in Ukraine. Kyiv: CP “COMPRINT”.
[18] Lukashchuk, H.B. (2020). Dendrology. Lviv: Lviv Polytechnic Publishing House.
[19] Maurer, V.M. (2019). Decorative nursery. Kyiv: ProfKnyha.
[20] Melnyk, A.V., & Tokman, V.S. (2023). Assessment of the quality of Ligustrum vulgare L. planting material for different thickness of core material. SWorldJournal, 19(2), 3-9. doi: 10.30888/2663-5712.2023-19-02-013.
[21] Monder, M.J., & Pacholczak, A. (2023). Polyphenolic acid changes in stem cuttings of rosa cultivars in relation to phenological stage and rooting enhancers. Agronomy, 13(5), article number 1405. doi: 10.3390/agronomy13051405.
[22] Novosad, V.M. (2014). Generative and vegetative propagation of common privet (Ligustrum vulgare L.). Scientific Bulletin of NLTU of Ukraine, 24.8, 82-87.
[23] Rycyna, J.J., Wilson, S., Deng, Z., Iannone, B.V., & Knox, G.W. (2024). Landscape and fruit evaluation of three privet (Ligustrum sp.) cultivars in Florida. Horticulturae, 10(1), article number 90. doi: 10.3390/horticulturae10010090.
[24] Strashok, O. (2022). Comparative analysis of heat resistance of ornamental urban plants in Kyiv. Journal of Ecological Engineering, 23(3), 145-153. doi: 10.12911/22998993/145471.
[25] Tkachenko, T., Mileikovskyi, V., & Kravchenko, M. (2023). Research of gas exchange and air purification processes by plants of the common privet (Ligustrum vulgare L.) species. Ecological Safety and Balanced Use of Resources, 14(2), 28-37. doi: 10.69628/esbur/2.2023.28.
[26] Wang, Y., Enze, L., Jiahui, S., & Dong, W. (2024). Phylogenetic diversity and interspecies competition shaped species diversity in adaptive radiated Ligustrum (Oleaceae). Journal of Systematics and Evolution. doi: 10.1111/jse.13117.