Військова агресія російської федерації та пов’язані з нею соціально-економічні та екологічні наслідки суттєво вплинули на клімат та виробництво екосистемних послуг через пошкодження лісів, екосистем, ландшафтні пожежі та викиди газів в атмосферу. Метою дослідження було оцінити викиди вуглецю внаслідок ландшафтних пожеж в Україні упродовж 2022 року. Для виявлення пожеж використовувалася технологія моніторингу лісових пожеж OroraTech, а периметри пройдених вогнем ділянок окреслювалися за допомогою часових рядів супутникових знімків Sentinel 2. Для розподілу пройдених пожежами площ за типами земного покриву використовувалася карта Copernicus Dynamic Land Cover. Викиди вуглецю були розраховані за даними інтенсивності пожеж (dNBR) та частки спаленої біомаси в різних типах земного покриву. Моделі біомаси були обрані з урахуванням домінуючих деревних порід у конкретному регіоні та домінуючої видової структури посівних площ сільськогосподарських культур. Обсяги втрат біомаси оцінювалися з врахуванням інтенсивності пожеж. Підраховано, що протягом 2022 року площа ландшафтних пожеж сягнула 749,5 тис. га, з них 419,1 тис. га на орних землях; 273,8 тис. га в інших природних типах рослинності; 31,1 тис. га в хвойних лісах; 25,5 тис. га в інших лісах. Вплив війни на ландшафтні пожежі підтверджується великою часткою пожеж у 60-кілометровій буферній зоні вздовж лінії фронту – 68,9 % від загальної площі пожеж. Серед усіх пожеж 42,5 % пожеж сталися на окупованій території. Сумарні викиди СО2 від усіх видів ландшафтних пожеж сягнули 5,20 млн тонн, а інших парникових газів – 0,28 млн тонн. Це перше детальне картографування ландшафтних пожеж з аналізом кожного полігону для всієї території України. Результати дослідження надають важливу інформацію для оцінки втрат екосистемних послуг та оцінки викидів вуглецю, а також для підтвердження впливу бойових дій на ландшафтні пожежі
лісові пожежі, вигоріла площа, викиди CO2, тип ґрунтового покриву, біомаса, картування
[1] Bartowitz, K.J., Walsh, E.S., Stenzel, J.E., Kolden, C.A, & Hudiburg, T.W. (2022). Forest carbon emission sources are not equal: Putting fire, harvest, and fossil fuel emissions in context. Front. Forest and Global Change, 5, article number 867112. doi: 10.3389/ffgc.2022.867112.
[2] Bilous, А.М. (2018). Woody detritus in forests of Ukrainian Polissia. Kyiv: NULES of Ukraine.
[3] Buchhorn, M., Lesiv, M., Tsendbazar, N.-E., Herold, M., Bertels, L., & Smets, B. (2020). Copernicus global land cover layers – collection 2. Remote Sensing, 12(6), article number 1044. doi: 10.3390/rs12061044.
[4] Convention on Biological Diversity. (1992). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_030#Text.
[5] Convention on the Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora. (1973). Retrieved from https://cites.org/eng.
[6] De Klerk, L., Shlapak, M., Shmurak, A., Mykhalenko, O., Gassan-zade, O., Korthuis, A., & Zasiadko, Y. (2023). Climate damage caused by russia’s war in Ukraine. Kyiv: Ministry of Environmental Protection and Natural Resources of Ukraine.
[7] European Forest Fire Information System. (EFFIS). (n.d.). Retrieved from https://effis.jrc.ec.europa.eu/.
[8] Fire Information for Resource Management System (FIRMS). (n.d.). Retrieved from https://www.earthdata.nasa.gov/learn/find-data/near-real-time/firms.
[9] Gerrand, S., Aspinall, J., Jensen, T., Hopkinson, C., Collingwood, A., & Chasmer, J. (2021). Partitioning carbon losses from fire combustion in a montane Valley, Alberta Canada. Forest Ecology and Management, 496, article number 119435. doi: 10.1016/j.foreco.2021.119435.
[10] Grigoriev, V.I., Ogurtsov, E.M., Bobro, M.A., & Mikheev, V.G. (2021). Fodder production and meadow farming. Kharkiv: KHNAU.
[11] Handbook of the forest fund of Ukraine. (2012). Irpin: PA “Ukrderzhlisproekt”.
[12] Hurteau, M.D., & Brooks, M.L. (2011). Short- and long-term effects of fire on carbon in US dry temperate forest systems. BioScience, 61(2), 139-146. doi: 10.1525/bio.2011.61.2.9.
[13] Keith, H., Lindenmayer, D.B., Mackey, B.G., Blair, D., Carter, L., McBurney, L., Okada, S., & Konishi-Nagano, T. (2014). Accounting for biomass carbon stock change due to wildfire in temperate forest landscapes in Australia. PLoS ONE, 9(9), article number e107126. doi: 10.1371/journal.pone.0107126.
[14] Key, C.H., & Benson, N.C. (2006). Landscape assessment (LA): Sampling and analysis methods. In FIREMON: Fire Effects Monitoring and Inventory System (pp. LA-1-LA-51). Rocky Mountain Research Station, US Department of Agriculture, Forest Service.
[15] Kokhana, А.V., & Glushchenko, L.D. (Eds.). (2015). Current situation and ways to improve soil fertility in Poltava region in modern conditions of agricultural production. Poltava: Poltava State Agricultural Research Station named after M.I. Vavylov.
[16] Land Directory of Ukraine. (2020). Retrieved from https://agropolit.com/spetsproekty/705-zemelniy-dovidnik-ukrayini--baza-danih-pro-zemelniy-fond-krayini.
[17] Malo, S. (2023). There’s a battle over carbon emerging from the war in Ukraine. Politico. Retrieved from https://www.politico.com/news/magazine/2023/09/03/ukraine-russia-invasion-carbon-footprint-00111652.
[18] Matsala, M., Myroniuk, V., Borsuk, O., Vishnevskiy, D., Schepaschenko, D., Shvidenko, A., Kraxner, F. & Bilous, A. (2023). Wall-to-wall mapping of carbon loss within the Chornobyl Exclusion Zone after the 2020 catastrophic wildfire. Annals of Forest Science, 80, article number 26 doi: 10.1186/s13595-023-01192-w.
[19] Myroniuk V., Zibtsev, S., Soshenskyi, O., Gumeniuk, V., Vasylyshyn, R., & Bidolakh, D. (2022). Mapping fire severity over heterogeneous forested landscapes in the Eastern Ukraine to support postfire forest management. In Proceedings of the XVI International Scientific Conference “Monitoring of geological processes and ecological condition of the environment” (pp. 1-5). Kyiv: European Association of Geoscientists & Engineers. doi: 10.3997/2214-4609.2022580096.
[20] Official website of the State Statistics Service of Ukraine. (n.d.). Retrieved from http://www.ukrstat.gov.ua.
[21] Pysarenko, L.A., & Savanets, M.V. (2020). Fires in ecosystems and influence on the atmosphere. Bulletin of Kharkiv National University named after V.N. Karazin. The series “Geology. Geography. Ecology”, 53, 255-266. doi: 10.26565/2410-7360-2020-53-19.
[22] Shvidenko, A.Z., Lakyda, P.I., Schepaschenko, D.G., Vasylyshyn, R.D., & Marchuk, Yu.M. (2014). Carbon, climate and land-use in Ukraine: Forest sector. Korsun-Shevchenkivsky: IE V.M. Gavryshenko
[23] Stakal, M.I. (2020). Theoretical foundations of meadow fodder production on drained peatlands. Vinnytsia: Tovory.
[24] Stenzel, J.E., et al. (2019). Fixing a snag in carbon emissions estimates from wildfires. Global Change Biology, 25(11), 3985-3994. doi: 10.1111/gcb.14716.
[25] Urbanski, S. (2014). Wildland fire emissions, carbon, and climate: Emission factorsю Forest Ecology and Management, 317, 51-60. doi: 10.1016/j.foreco.2013.05.045.
[26] Verner, I.E. (Ed.). (2021). Statistical yearbook of Ukraine 2020. Kyiv: State Statistics Service.
[27] Volkova, L., Paul, K.I., Roxburgh, S.H., & Weston, C.J. (2022). Tree mortality and carbon emission as a function of wildfre severity in south-eastern Australian temperate forests. doi: 10.1016/j.scitotenv.2022.158705.
[28] Zheng, B., Ciais, P., Chevallier, F., Chuvieco E., Chen, Y., & Yang, H. (2021). Increasing forest fire emissions despite the decline in global burned area. Science Advances, 7(39), article number eabh2646. doi: 10.1126/sciadv.abh2646.
[29] Zibtsev, S., Myroniuk, V., Soshenskyi, O., Sydorenko, S., Bogomolov, V., Kalchuk, Ye., & Zibtseva, I. (2023). Ukraine fire perimeters 2022. Zenodo. doi: 10.5281/zenodo.8298835.
[30] 2023 National Inventory Report (NIR). (2023). Retrieved from https://unfccc.int/documents/628276